وبلاگ فونتامین

نوشته‌هایی پراکنده پیرامون فونت

کپی، شباهت، الهام، بازسازی، اقتباس

در دنیای طراحی تایپ، شباهت‌های فرمی بین تایپ‌فیس‌های مختلف ممکن است محل اختلاف و تنازع جدی بین طراحان آنها گردد، مخصوصاً با افزایش انتشار آثار و متراکم شدن میدان طراحی انتظار می‌رود تعداد این اختلافات بیشتر شود. میدان طراحی تایپ ناگریز از متراکم شدن است زیرا از چند جهت محدودیت ساختاری برای گسترش دارد: ۱- از سمت خوانایی(فرم‌ها باید خوانده شوند) ۲- سنت‌های نوشتاری(مانند گرایشات خطاطی که خود متأثر از تاریخ، فرهنگ، سواد عمومی و دایرۀ واژگان نوشتاری‌ جامعه است)...

تایپ‌فیس پینار: جزئیات بروزرسانی نسخۀ چهارم

این مقاله به مناسبت بروزرسانی چهارم تایپ‌فیس پینار و برای آشنایی شما با تغییرات و امکانات جدید آن نوشته شده است. بروزرسانی چهارم پینار مجموعه‌ای از بهبودهای طراحی، دیزاینی و فنی برای بهبود ظاهر و عملکرد فونت است. برخی از مهمترین تغییرات شامل این موارد است: 1- در نسخۀ چهارم وزن نسخۀ سیاه حدود 7 درصد بیشتر شده(و به تبع آن وزن‌های دیگر نیز تحت تأثیر قرار گرفتند). این کار برای بهبود استفاده از تایپ‌فیس در ابعاد بالاتر انجام گرفته...

ساختارهای Precomposed و Decomposed

ساختارهای precomposed و decomposed مفاهیم مشترکی در نویسه‌ها و روش‌های ساخت فونت هستند که هر کدام مزایا و محدودیت‌هایی دارند. این مقاله شرح مختصری در مورد این ساختارها ارائه می‌دهد.   precomposed/decomposed characters نویسۀ ö را در نظر بگیرید(نویسه=character). این نویسه به صورت کامل در آدرس U+00F6 یونیکد موجود است. این نوع از نویسه‌ها، نویسه‌های پیش‌ساخته (precomposed) هستند، زیرا با تنها یک آدرس به یک فرم ترکیب شده اشاره می‌کنند. نویسۀ ö را همچنین می‌توان از ترکیب o در آدرس...

تایپ‌فیس پینار: جزئیات بروزرسانی نسخۀ سوم

این مقاله به مناسبت بروزرسانیِ تایپ‌فیس پینار به نسخۀ سوم و برای آشنایی شما با تغییرات و امکانات جدید آن نوشته شده.بروزرسانی سوم پینار یک بروزرسانی پایدارکننده محسوب می‌شود و حجم بهبودها و تغییرات بصری در برخی از موارد آن ممکن است در نگاه اول برای کاربران عادی قابل تشخیص نباشد. در این مقاله به برخی از بزرگترین تغییرات، بهبودها و ویژگی‌های جدید اضافه شده اشاره می‌شود:   1- در نسخۀ سوم سعی شده ارتفاع حروف و علائم کنترل شود...

متون دوسویه و نحوۀ مواجهه با آن‌ها در محیط دیجیتال

فرض کنید حروف‌چین یک روزنامۀ قدیمی هستید که در آن تمام حروف و علائم را کلیشه‌های سربی تشکیل داده‌اند، اگر فرض کنیم روزنامه فارسی باشد ترتیب چینش کلیشه‌ها از راست به چپ و در راستای خواندن حروف فارسی اتفاق میوفتد، اما اگر بین جملات فارسی چند کلمۀ انگلیسی داشته باشیم چطور؟ جهت خواندن حروف انگلیسی چپ به راست است بنابراین با ترتیب چینش راست به چپ، حروف انگلیسی باید به صورت معکوس و از آخر به اول حروف‌چینی شوند. به...

مقدمه‌ای بر کدگذاری نویسه‌ها و ساختار اطلاعات دیجیتال

این مقاله در مورد کدگذاری نویسه‌ها(character encoding) و شرح و تفصیل مختصری از مفاهیم مربوط به آن‌هاست. آشناییِ ابتدایی با ساختار اطلاعات در سیستم‌های دیجیتال کمک می‌کند با بخشی از فرآیندِ نرم‌افزاریِ ایجاد، ویرایش، انتقال، ذخیره، رمزگشایی و نمایش متون در رایانه‌ها و همچنین ساز و کار یونیکد و اُپن‌تایپ در همین محدوده آشنا شویم.   کدگذاری چیست؟ کدگذاری به مرتبط کردن حروف و علائم دسته‌بندی شدۀ دلخواهْ با اعداد حسابیِ ترتیبی(0، 1، 2 و ...) برای ارتباط با سیستم‌های...

روش‌های تنظیم طول اتصال در ترکیبات دلخواه فونت‌‌های عربی

این مقالۀ کوتاه به صورت تخصصی در مورد تکنیک‌های تنظیم طول اتصال در ترکیبات دلخواه فونت‌های عربی بحث می‌کند. هدف اصلی، شناخت روش‌های مختلف و توجه به امکاناتیست که opentype برای این کار فراهم می‌کند. در ابتدا تعریف مختصری از کرنینگ ارائه می‌شود، در ادامه به بررسی مشکل رایجی که حاصل ادغام فرم حروف عربی در قالب تکنولوژی نرم‌افزاری فعلی ساخت فونت است می‌پردازیم و در نهایت تکنیک‌های مختلف را با مثال معرفی می‌کنیم.   کرنینگ کرنینگ به عمل تنظیم...

تایپ‌فیس پینار: جزئیات بروزرسانی نسخۀ دوم

این مقاله به مناسبت بروزرسانیِ تایپ‌فیس پینار به نسخۀ دوم و برای آشنایی شما با امکانات جدید آن نوشته شده. نسخۀ دوم بهبودهای طراحی و امکانات جدید زیادی دارد. در همین نسخه، بخش لاتین با تایپ‌فیس Commissioner جایگزین شده تا هم تجربۀ بهتری برای خوانایی ارائه و هم تمرکز و زمان، صَرف بهبود بخش عربی شود. پشتیبانی از زبان کوردی، و حروف و ترکیبات جایگزین هم جزو بهبودهاست. نسخۀ دوم  ۷ وزن و ۵ استایل نقطه‌گذاری و در مجموع شامل...

چگونه از opentype استفاده کنیم؟

opentype چیست؟ همانطور که احتمالاً میدانید opentype مجموعه‌ای از الگوریتمها برای عملکرد هوشمند فونت در سیستم‌های دیجیتال است. opentype شامل موارد زیادیست که بخشی از آن به صورت خودکار و بخشی دیگر به صورت اختیاری به کاربران کمک می‌کند تا متون خود را راحت‌تر و سریع‌تر پیاده‌سازی کنند و از جایگزین‌های تایپوگرافی که توسط طراح تایپ و سازنده فونت درون فونت‌ها تعبیه شده بهره‌مند گردند. در این مقاله به طور مختصر با نحوۀ به کارگیری برخی از این امکانات در...

سازندگان فونت فارسی از چه نرم‌افزارهایی استفاده میکنند؟

کارگاه‌های آموزش طراحی تایپ چند سالی میشه که راه افتادن و نتایج نسبتاً قابل قبولی داشتن اما اکثر بچه‌هایی که دوره رو به اتمام میبرن توی ساخت نرم‌افزاری تایپی که طراحی کردن به مشکل برخورد میکنن. بیشتر مهارت نرم‌افزاری که یک سازنده فونت باید داشته باشه توی این دوره‌ها آموزش داده نمیشه. این شد که چند وقت پیش توئیتی گزاشتم و از طراحان تایپ و سازندگان فونت فارسی خواستم لیستی خلاصه از نرم‌افزارها و ابزارهای مورد استفادشون رو در جواب...